Felç ve İnme Tedavisi

Felç ve inme, beyin damarlarında meydana gelen akut vasküler olaylar sonucu gelişen nörolojik durumları ifade eder. İnme (serebrovasküler olay), beyni besleyen kan akımının ani olarak durması (iskemik inme) veya beyin içi kanama (hemorajik inme) sonucu ortaya çıkan klinik tablodur. Felç ise inme sonrasında gelişen motor ve duyusal fonksiyon kayıplarının genel adıdır. Türkiye’de ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alan inme, acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur.

KLİNİK BELİRTİLER VE SEMPTOMLAR

Akut İnme Belirtileri (FAST Kriterleri):

  • Face (Yüz): Yüzde asimetri, ağız kayması, gülümseme güçlüğü
  • Arms (Kollar): Tek taraflı kol güçsüzlüğü, kol kaldıramama
  • Speech (Konuşma): Artikülasyon bozukluğu, anlama güçlüğü
  • Time (Zaman): Belirtilerin başlama zamanının tespiti (kritik önem)

İskemik İnme Belirtileri:

  • Ani başlayan tek taraflı güçsüzlük (hemiparezi/hemipleji)
  • Konuşma bozuklukları (afazi, dizartri)
  • Görme alanı defektleri (hemianopsi)
  • Yüz felci (fasiyal paralizi)
  • Koordinasyon bozukluğu (ataksi)
  • Ani şiddetli baş ağrısı

Hemorajik İnme Belirtileri:

  • Çok şiddetli, ani başlayan baş ağrısı (“hayatımın en şiddetli baş ağrısı”)
  • Bulantı ve kusma
  • Bilinç kaybı veya konfüzyon
  • Boyun sertliği
  • Işığa hassasiyet (fotofobi)
  • Nöbet geçirme

İnme Sonrası Komplikasyonlar:

  • Disfaji (yutma güçlüğü)
  • Aspirasyon pnömonisi
  • Derin ven trombozu
  • Depresyon ve anksiyete
  • Spastisite gelişimi
  • Kognitif bozukluklar

TANI YÖNTEMLERİ VE KLİNİK DEĞERLENDİRME

Acil Değerlendirme:

  • Detaylı nörolojik muayene
  • NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) skorlaması
  • Glasgow Koma Skalası
  • Vital bulgular ve kardiyak monitorizasyon
  • Hipoglisemi eksklusyonu

Görüntüleme Yöntemleri:

  • Akut Dönem: Non-kontrast kraniyal BT (hemorajik inme eksklusyonu)
  • MR Difüzyon: Erken iskemik değişikliklerin tespiti
  • BT/MR Anjiyografi: Damar görüntüleme ve oklüzyon lokalizasyonu
  • Karotis Doppler USG: Karotis stenoz değerlendirmesi
  • Transtorasik/Transözefageal Ekokardiyografi: Kardiyoembolik kaynak araştırması

Laboratuvar İncelemeleri:

  • Hemogram, biyokimya paneli, koagülasyon testleri
  • Kardiyak enzimler (Troponin, CK-MB)
  • Lipid profili, HbA1c
  • INR (antikoagülan kullanan hastalarda)
  • D-dimer ve fibrinojen düzeyleri

TEDAVİ PROTOKOLLERİ VE YÖNETİM

Akut İskemik İnme Tedavisi:

  • İntravenöz Trombolitik Tedavi
  • Mekanik Trombektomi
  • Antiplatelet Tedavi
  • Antikoagülan Tedavi
  • Nöroprotektif Tedaviler

Akut Hemorajik İnme Tedavisi:

  • Kan Basıncı Kontrolü
  • Koagülopati Düzeltme
  • İntrakraniyal Basınç Kontrolü
  • Cerrahi Müdahale
  • Antiepileptik Tedavi

Sekonder Koruma Tedavileri:

  • Antiplatelet Ajanlar
  • Statin Tedavisi
  • Antihipertansif Tedavi
  • Antikoagülan Tedavi
  • Karotis Endarterektomi/Stenting

Rehabilitasyon ve Fizyoterapi:

  • Erken mobilizasyon (24-48 saat içinde)
  • Fizik tedavi ve rehabilitasyon
  • Konuşma terapisi (afazi rehabilitasyonu)
  • Mesleki terapi
  • Yutma değerlendirmesi ve terapisi
  • Psikolojik destek ve danışmanlık

YAŞAM KALİTESİ VE PROGNOSTİK FAKTÖRLER

Hasta Merkezli Rehabilitasyon:

  • Bireysel rehabilitasyon planı
  • Fonksiyonel bağımsızlık hedefleri
  • Aktivite düzeyinin aşamalı artırılması
  • Kognitif rehabilitasyon programları
  • Sosyal reintegrasyon desteği
  • Adaptif cihaz kullanımı

Bakım Veren Desteği:

  • İnme eğitim programları
  • Ev bakım teknikleri öğretimi
  • Stres yönetimi ve coping stratejileri
  • Bakım veren destek grupları
  • Sosyal hizmet danışmanlığı
  • Ekonomik destek kaynaklarının yönlendirilmesi

Çevresel ve Güvenlik Önlemleri:

  • Ev güvenlik değerlendirmesi
  • Banyoda kaymayı önleme sistemleri
  • Optimal aydınlatma düzenlemeleri
  • Düşme önleme stratejileri
  • Yürüme yardımcı cihazları
  • Acil çağrı sistemleri

Risk Faktörü Modifikasyonu:

  • Hipertansiyon kontrolü (<140/90 mmHg)
  • Diyabet yönetimi (HbA1c <7%)
  • Kolesterol kontrolü (LDL <100 mg/dl)
  • Sigara bırakma danışmanlığı
  • Alkol tüketimi sınırlandırması
  • Düzenli egzersiz programı

PROGNOZ VE TAKİP

İnme tedavisinde “zaman beyin dokusu”dur. Akut dönemde hızlı tanı ve uygun tedavi, fonksiyonel prognozun en önemli belirleyicisidir. Erken rehabilitasyon ve sürekli takip, hastaların fonksiyonel bağımsızlığa kavuşmasında kritik rol oynar.

İnme sonrası ilk 6 ay en yoğun iyileşme dönemi olmakla birlikte, rehabilitasyon sürecinin uzun dönemde devam etmesi gerekmektedir. Multidisipliner yaklaşım ile hastanın fiziksel, kognitif ve psikososyal ihtiyaçlarının bütüncül olarak karşılanması, optimal yaşam kalitesinin sağlanmasında temel prensiptir.

Sekonder koruma tedavileri ve risk faktörü modifikasyonu, tekrarlayan inme riskini %80’e varan oranlarda azaltabilir. Düzenli nöroloji takipleri ve uygun tedavi modifikasyonları, uzun dönem prognoza önemli katkı sağlar.

Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, 20+ yıllık deneyimiyle nörolojik hastalıkların tedavisinde uzman bir hekimdir.

Hızlı Randevu

+90 531 867 76 13

İletişim Formu

Epilepsi Tedavisi Merak Edilenler

1. İnme ile felç arasındaki fark nedir?

İnme, beyindeki kan akımının durması veya kanama sonucu oluşan akut olaydır. Felç ise inme sonrasında gelişen hareket ve duyusal fonksiyon kayıplarının genel adıdır. Her inme felç ile sonuçlanmaz, hafif inmeler sadece konuşma bozukluğu ile de seyredebilir.

FAST kriterlerini kullanın: Yüzde kayma (F-Face), kol güçsüzlüğü (A-Arms), konuşma bozukluğu (S-Speech) varsa hemen 112’yi arayın (T-Time). Ani şiddetli baş ağrısı, görme kaybı, denge bozukluğu da inme belirtisi olabilir.

İyileşme derecesi inmenin şiddeti, yeri ve tedavinin ne kadar erken başlandığına bağlıdır. Hafif inmeler sonrası tam iyileşme mümkünken, ağır inmeler kalıcı sekel bırakabilir. Erken rehabilitasyon iyileşme şansını artırır.

İskemik inmede ilk 4.5 saat trombolitik tedavi için kritiktir. Büyük damar tıkanıklıklarında mekanik trombektomi 24 saate kadar etkilidir. “Zaman beyin dokusu” – ne kadar erken müdahale, o kadar iyi sonuç demektir.

Kontrol edilebilir risk faktörleri: hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara, aşırı alkol, sedanter yaşam, obezite, atriyal fibrilasyon. Kontrol edilemeyen faktörler: yaş, cinsiyet, genetik yatkınlık, ırk.

6. İnme sonrası hangi komplikasyonlar gelişebilir?

Yutma güçlüğü, aspirasyon pnömonisi, derin ven trombozu, pulmoner emboli, kas spazmları, depresyon, kognitif bozukluklar, epilepsi ve tekrarlayan inmeler en sık görülen komplikasyonlardır.

Rehabilitasyon süreci kişiye göre değişir. İlk 6 ay en yoğun iyileşme dönemidir ancak süreç yıllarca devam edebilir. Düzenli fizyoterapi, konuşma terapisi ve mesleki terapi ile fonksiyonel kazanımlar artırılabilir.

İnmenin %80’i önlenebilir. Tansiyon kontrolü, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, sigara bırakma, alkol sınırlandırması, diyabet ve kolesterol kontrolü en etkili koruyucu önlemlerdir.

İnmenin %80’i önlenebilir. Tansiyon kontrolü, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, sigara bırakma, alkol sınırlandırması, diyabet ve kolesterol kontrolü en etkili koruyucu önlemlerdir.

Normale dönüş süreci hastanın durumuna göre değişir. Hafif inme geçirenler birkaç hafta içinde normal aktivitelerine dönebilirken, ağır sekel bırakanlarda bu süreç aylar alabilir.

Sürekli tıbbi takip gereklidir.

İnme geçirenlerde ikinci inme riski %25-30’dur. Bu risk ikincil koruma ilaçları (aspirin, statin), kan basıncı kontrolü, yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli takiplerle %80’e varan oranlarda azaltılabilir.

İletişim Formu

Bizimle görüşmek istediğiniz konu ve görüşlerinizi hızlı iletişim formu ile kolaylıkla iletebilirsiniz. En kısa sürede iletişime geçeceğiz!